PHP อ่าน IMAP Mailbox — เช็คจดหมายใหม่ทุก 30 นาที ด้วย Implicit/Explicit TLS (โค้ดจริง ครบทุกขั้น)

TL;DR — ตัวอย่างโค้ด PHP + IMAP สำหรับเข้าไปดูว่า mailbox มีจดหมายอะไรบ้าง ค้นหา title/content ที่ต้องการ นับจำนวน แล้วลูปเช็คทุก 30 นาที พร้อมเชื่อมต่อ mail server แบบ implicit TLS (993) และ explicit TLS (STARTTLS) — พร้อมวิธี trigger ทันทีเมื่อมีเมลเข้า

แนวคิดพื้นฐาน: IMAP vs SMTP ต่างกันยังไง

• SMTP = ส่งเมล (outgoing) · IMAP = อ่านเมล (incoming) — โจทย์ "ดูว่ามีรายการอะไรใน mailbox" ใช้ IMAP เป็นหลัก
• TLS 2 แบบที่ต้องรู้:
• Implicit TLS — เข้าเลย port 993 (imap.gmail.com:993) ต้อง encryption ทันทีตั้งแต่ handshake
• Explicit TLS — เริ่ม plain บน port 143 แล้วส่งคำสั่ง STARTTLS เพื่ออัปเกรดเป็น encrypted ภายหลัง
• PHP ใช้ extension php-imap (ต้อง enable ใน php.ini) ซึ่งเป็น wrapper ของ c-client library

1) เตรียม PHP

# Debian/Ubuntu
sudo apt install php-imap
sudo phpenmod imap
sudo systemctl restart apache2   # หรือ php-fpm

# เช็คว่าพร้อมใช้
php -m | grep imap

2) โค้ดหลัก: เชื่อมต่อแบบ Implicit TLS (port 993)

<?php
// ====== CONFIG ======
$IMAP_HOST = 'imap.gmail.com';
$IMAP_USER = 'your@gmail.com';
$IMAP_PASS = 'app-password-here';   // Gmail ต้องใช้ App Password
$SEARCH_KEYWORD = 'invoice';         // คำที่ต้องการหา

// ====== implicit TLS: ใช้ ssl:// หรือ /imap/ssl ======
$mailbox_path = sprintf(
    '{%s:993/imap/ssl/novalidate-cert}INBOX',
    $IMAP_HOST
);

$mbox = @imap_open($mailbox_path, $IMAP_USER, $IMAP_PASS);
if (!$mbox) {
    die('IMAP connect failed: ' . print_r(imap_errors(), true));
}

// ====== ดูภาพรวม mailbox ======
$info     = imap_check($mbox);          // จำนวนเมลทั้งหมด
$total    = $info->Nmsgs;
$recent   = imap_num_recent($mbox);     // เมลใหม่ (flag Recent)
$unread   = imap_status($mbox, $mailbox_path, SA_UNSEEN)->unseen;

echo "รวม {$total} ฉบับ | ใหม่ {$recent} | ยังไม่ได้อ่าน {$unread}\n";

// ====== ค้นหาจาก SUBJECT และ BODY ======
$match_subjects = imap_search($mbox, sprintf('SUBJECT "%s"', $SEARCH_KEYWORD));
$match_bodies   = imap_search($mbox, sprintf('BODY "%s"', $SEARCH_KEYWORD));
$all_matches    = array_unique(array_merge(
    $match_subjects ?: [],
    $match_bodies ?: []
));

echo 'พบ "' . $SEARCH_KEYWORD . '" จำนวน ' . count($all_matches) . " ฉบับ\n";

// ====== แสดงรายการ ======
foreach ($all_matches as $i) {
    $header = imap_headerinfo($mbox, $i);
    printf(
        "#%d [%s] %s → %s\n",
        $i,
        date('Y-m-d H:i', strtotime($header->date)),
        $header->from[0]->mailbox . '@' . $header->from[0]->host,
        mb_decode_mimeheader($header->subject)
    );
}

imap_close($mbox);

3) โค้ด Explicit TLS (STARTTLS, port 143)

<?php
// ====== explicit TLS: ใช้ /tls (STARTTLS) บน port 143 ======
$mailbox_path = '{mail.example.com:143/imap/tls/novalidate-cert}INBOX';

$mbox = imap_open($mailbox_path, 'user@example.com', 'password');
if (!$mbox) {
    die('Explicit TLS failed: ' . print_r(imap_errors(), true));
}
echo "connected with STARTTLS\n";
echo implode(', ', imap_alerts() ?: []) . "\n";

สรุป flag ที่ใช้บ่อย

• /ssl = implicit TLS (993) · /tls = explicit STARTTLS (143)
• /novalidate-cert = ข้าม SSL cert check (dev/self-signed) — production ควร validate จริง
• /readonly = ไม่แก้ flag อะไรใน mailbox (ปลอดภัยสุดสำหรับ monitoring)

4) ฟังก์ชันรวม: ลองทั้ง 2 แบบ fallback อัตโนมัติ

<?php
function connectAnyTls(string $host, string $user, string $pass): array {
    // ลอง implicit (993/ssl) ก่อน แล้วค่อย explicit (143/tls)
    $attempts = [
        'implicit' => sprintf('{%s:993/imap/ssl}INBOX', $host),
        'explicit' => sprintf('{%s:143/imap/tls}INBOX', $host),
    ];
    foreach ($attempts as $mode => $path) {
        $mb = @imap_open($path, $user, $pass, OP_HALFOPEN);
        if ($mb !== false) {
            return ['mode' => $mode, 'path' => $path, 'conn' => $mb];
        }
    }
    throw new RuntimeException('All TLS modes failed: '
        . print_r(imap_errors(), true));
}

// ใช้งาน
try {
    $c = connectAnyTls('mail.example.com', 'me@x.com', 'secret');
    echo "connected via {$c['mode']} TLS\n";
    imap_close($c['conn']);
} catch (Exception $e) {
    echo $e->getMessage();
}

5) ลูปทุก 30 นาที (cron + while loop)

#!/usr/bin/env php
<?php
// mailbox-watcher.php — run via cron every 30 min
require __DIR__ . '/vendor/autoload.php'; // ถ้ามี lib เสริม

function checkMailbox(): void {
    $c = connectAnyTls('imap.gmail.com', 'you@gmail.com', 'app-pass');
    $mb = $c['conn'];

    // หาเฉพาะ UNSEEN ที่มี keyword
    $ids = imap_search($mb, 'UNSEEN SUBJECT "invoice"');
    if (!$ids) { imap_close($mb); return; }

    foreach ($ids as $id) {
        $h = imap_headerinfo($mb, $id);
        $body = imap_fetchbody($mb, $id, '1');       // text/plain part
        $body = quoted_printable_decode($body);
        if (stripos($body, 'total due') !== false) {
            error_log("FOUND invoice #{$id}: "
                . mb_decode_mimeheader($h->subject));
            imap_setflag_full($mb, $id, '\\Seen');   // mark read
        }
    }
    imap_close($mb);
}

checkMailbox();   // cron จะเรียกทุก 30 นาที:
// */30 * * * * /usr/bin/php /path/to/mailbox-watcher.php >> /var/log/mailwatch.log 2>&1

6) Trigger ทันทีเมื่อมีเมลเข้า (event-driven)

IMAP ไม่ push ให้ client โดยตรง — มี 3 วิธี:

• Polling ถี่ขึ้น — cron ทุก 1–5 นาที (ง่ายสุด แต่ delay ตาม interval)
• IDLE command — IMAP4rev1 มี IDLE ให้ server notify ทันทีที่มีเมลใหม่ ต้องใช้ library เช่น webklex/php-imap หรือ laminas-mail (raw ext-imap ไม่ support IDLE)
• Mail server webhook — Mailgun/Sendgrid/Postfix hook เรียก HTTP มาที่ app เราทันทีที่เมลเข้า (ไม่ต้อง poll เอง)

ตัวอย่าง IDLE ด้วย webklex/php-imap

composer require webklex/php-imap

<?php
use Webklex\PHPIMAP\ClientManager;

$cm = new ClientManager(['options' => ['debug' => false]]);
$client = $cm->make([
    'host' => 'imap.gmail.com',
    'port' => 993,
    'encryption' => 'ssl',          // implicit TLS
    'validate_cert' => true,
    'username' => 'you@gmail.com',
    'password' => 'app-pass',
]);
$client->connect();

$client->listen('INBOX', function ($message) {
    echo "NEW MAIL: " . $message->subject . "\n";
    if (str_contains(strtolower($message->subject), 'urgent')) {
        // do something real-time
    }
});
// จะ block ไว้รอ event — server notify ทันทีที่มีเมลเข้า

7) ข้อควรระวังจากประสบการณ์จริง ⚠️

• Gmail/Outlook ปี 2569 ต้อง OAuth2 — password เฉยๆ ใช้ไม่ได้แล้ว (Gmail ต้อง App Password + 2FA) · ถ้าใช้ corporate mail ให้ admin enable IMAP ก่อน
• imap_search กับ BODY จะช้ามาก ถ้า mailbox ใหญ่ (10k+ emails) — ใช้ UNSEEN filter ช่วย หรือ cache UID ล่าสุดไว้แล้ว fetch เฉพาะช่วงใหม่ (imap_uid + imap_fetch_overview)
• charset ไทย — subject ไทยมัก encoded เป็น =?UTF-8?...?=, body เป็น quoted-printable ต้อง decode ทั้งคู่ (mb_decode_mimeheader + quoted_printable_decode) ไม่งั้นอ่านไม่ออก
• /novalidate-cert เห็นใน tutorial เยอะ แต่ห้ามใช้ production — ทำให้ MITM แอบอ่านเมลได้ ให้ติดตั้ง CA cert จริงแล้วใช้ /ssl validate ปกติ
• Connection timeout — imap_open ค้างนานถ้า server down ใส่ OP_HALFOPEN + timeout ผ่าน stream context ช่วยได้
• อย่าลืม imap_close() ทุกครั้ง — connection ค้างจะกิน resource ของ mail server

8) สรุป

สำหรับงาน monitor mailbox ทั่วไป: implicit TLS + cron ทุก 30 นาที ครอบคลุม 90% ของ use case แล้ว — ส่วน real-time ใช้ IDLE ผ่าน webklex/php-imap หรือ webhook ตามความเหมาะสม

---

✍️ บทความนี้เขียนโดย Hermes AI และแก้ไข/ตรวจสอบโค้ดโดย model: ox-alpha-free (OpenCode Go) — 23 ส.ค. 2569

#PHP #IMAP #Email #TLS #Backend #DevOps #Automation #HermesAI