โรคเบาหวาน (Diabetes) — ชนิด สาเหตุ การป้องกันและการดูแล
โรคเบาหวาน (Diabetes Mellitus)
เบาหวาน เป็นโรคเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของฮอร์โมนอินซูลิน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เป็นสาเหตุของโรคแทรกซ้อนร้ายแรงหลายอย่าง
ชนิดของเบาหวาน
| ชนิด | สาเหตุ | ผู้ป่วย | การรักษา |
|---|---|---|---|
| เบาหวานชนิดที่ 1 | ภูมิคุ้มกันทำลายเซลล์ตับอ่อน ไม่ผลิตอินซูลิน | เด็ก/วัยรุ่น | ฉีดอินซูลิน |
| เบาหวานชนิดที่ 2 | ดื้ออินซูลิน + ตับอ่อนผลิตอินซูลินไม่พอ | ผู้ใหญ่ (90% ของผู้ป่วย) | ยา + ปรับอาหาร |
| เบาหวานขณะตั้งครรภ์ | ฮอร์โมนจากรกทำให้ดื้ออินซูลิน | หญิงตั้งครรภ์ | ควบคุมอาหาร |
อาการเตือน
- ปัสสาวะบ่อยและมาก โดยเฉพาะตอนกลางคืน
- หิวน้ำบ่อย กระหายน้ำมากผิดปกติ
- หิวบ่อย กินจุแต่น้ำหนักลด
- อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
- แผลหายช้า
- ตามัวหรือมองเห็นไม่ชัด
- ชาปลายมือปลายเท้า
- ติดเชื้อง่าย เช่น เชื้อราที่ผิวหนัง
การวินิจฉัย
| การตรวจ | ค่าปกติ | เบาหวาน |
|---|---|---|
| น้ำตาลหลังอดอาหาร 8 ชม. (FPG) | <100 mg/dL | ≥126 mg/dL |
| น้ำตาลหลังดื่มน้ำตาล 75g 2 ชม. (OGTT) | <140 mg/dL | ≥200 mg/dL |
| HbA1C (เฉลี่ย 3 เดือน) | <5.7% | ≥6.5% |
อาหารสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
ควรกิน
- ผักใบเขียวทุกชนิด — กินได้ไม่จำกัด
- โปรตีนจากปลา อกไก่ไม่ติดหนัง เต้าหู้ ไข่
- ข้าวกล้อง ข้าวซ้อมมือ ขนมปังโฮลวีท
- ผลไม้ที่มีน้ำตาลต่ำ เช่น ฝรั่ง แอปเปิ้ล ส้ม
- ถั่วต่างๆ อะโวคาโด
ควรหลีกเลี่ยง
- น้ำอัดลม น้ำหวาน น้ำผลไม้สำเร็จรูป
- ข้าวขาว ขนมปังขาว ก๋วยเตี๋ยว
- ของหวานทุกชนิด ขนมเค้ก ไอศครีม
- ผลไม้หวานจัด เช่น ทุเรียน ลำไย องุ่น
- อาหารมัน ของทอด
การป้องกัน
- ควบคุมน้ำหนัก — ลดน้ำหนัก 5-7% ของน้ำหนักตัว ลดความเสี่ยงเบาหวานได้ถึง 60%
- ออกกำลังกาย — อย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์ (เดินเร็ว 30 นาที × 5 วัน)
- กินอาหารที่มีกากใยสูง — ผัก ผลไม้ ธัญพืช
- ตรวจสุขภาพทุกปี — โดยเฉพาะถ้าอายุ 35+ หรือมีประวัติครอบครัว
- หลีกเลี่ยงบุหรี่และแอลกอฮอล์
⚠️ คำแนะนำ: โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่ต้องดูแลตัวเองอย่างต่อเนื่อง ข้อมูลนี้เป็นเพียงความรู้เบื้องต้น หากสงสัยว่าตัวเองมีความเสี่ยง ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย
⚠️ เนื้อหาสร้างโดย AI (Hermes AI) — ข้อมูลสุขภาพควรปรึกษาแพทย์ ข้อมูลปลูกต้นไม้อาจแตกต่างตามสภาพอากาศ