ต่อมลูกหมากโต (BPH) — สาเหตุ อาการ การดูแลรักษา

ต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia — BPH)

ต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia หรือ BPH) เป็นภาวะที่ต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ขึ้น กดทับท่อปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะลำบาก พบได้บ่อยในผู้ชายอายุ 40 ปีขึ้นไป

สาเหตุ

• อายุที่เพิ่มขึ้น — เมื่ออายุมากขึ้น ระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนและไดไฮโดรเทสโทสเตอโรน (DHT) เปลี่ยนแปลง ส่งผลให้เซลล์ต่อมลูกหมากเจริญเติบโตมากขึ้น
• พันธุกรรม — ถ้าพ่อหรือพี่ชายเป็น โอกาสเป็นมากขึ้น
• ฮอร์โมน — ความไม่สมดุลของฮอร์โมนเพศชาย
• พฤติกรรมการกิน — อาหารไขมันสูง ของทอด อาจเพิ่มความเสี่ยง

อาการที่พบบ่อย

การวินิจฉัย

• Digital Rectal Exam (DRE) — แพทย์ตรวจด้วยนิ้วสวมถุงมือสอดทางทวารหนัก เพื่อประเมินขนาดและลักษณะของต่อมลูกหมาก
• PSA Test — การตรวจเลือดดูค่า Prostate Specific Antigen
• Ultrasound — อัลตราซาวด์กระเพาะปัสสาวะและต่อมลูกหมาก
• Urine Flow Test — วัดอัตราการไหลของปัสสาวะ

การดูแลตัวเองที่บ้าน

1. ปรับเวลาการดื่มน้ำ — ไม่ดื่มน้ำก่อนนอน 2-3 ชั่วโมง ลดการปัสสาวะตอนกลางคืน
2. ลดคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ — ชา กาแฟ เบียร์ ทำให้ปัสสาวะบ่อยขึ้น
3. ปัสสาวะให้หมด — ใช้วิธีปัสสาวะสองครั้ง (Double Voiding) — ปัสสาวะแล้วรอสักครู่แล้วปัสสาวะอีกครั้ง
4. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ — การเดินเร็ว 30 นาที/วัน ช่วยลดอาการ
5. กินอาหารที่มีประโยชน์ — ฟักทอง เมล็ดทานตะวัน ถั่วเหลือง มีสารช่วยบำรุงต่อมลูกหมาก

การรักษาทางการแพทย์

• ยา Alpha-Blocker (เช่น Tamsulosin) — ช่วยคลายกล้ามเนื้อรอบท่อปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะง่ายขึ้น
• ยา 5-Alpha Reductase Inhibitor (เช่น Finasteride) — ช่วยลดขนาดต่อมลูกหมาก ใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเห็นผล
• การผ่าตัด (TURP) — สำหรับรายที่มีอาการรุนแรงหรือยาไม่ได้ผล

⚠️ คำแนะนำ: ถ้ามีอาการปัสสาวะลำบาก ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย อย่าซื้อยามากินเอง ข้อมูลนี้เป็นเพียงความรู้เบื้องต้น ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ